Экзема және ксероз кезіндегі теріні салыстырмалы морфо-функционалдық бағалау: инвазивті емес дерматоскопия мен биоинженерлік әдістердің рөлі

Өзектілігі. Дерматоскопия мен биоинженерлік әдістер клиникалық көріністері ұқсас болып келетін экзема мен ксерозды ажырату үшін қолданылатын құнды инвазивті емес диагностикалық құралдар. Екі патология да терінің құрғауымен сипатталғанымен, олардың морфологиялық және функционалдық табиғаты айтарлықтай ерекшеленеді.

Мақсат. Экзема мен ксероздың дерматоскопиялық белгілері мен биофизикалық көрсеткіштерінің салыстырмалы сипаттамасы, экзема мен тері ксерозының морфофункционалды ерекшеліктерін зерттеу және дерматоскопиялық белгілер мен биофизикалық көрсеткіштер (корнеометрия, себометрия, рНметрия) негізінде осы патологияларды дифференциалды диагностикалаудың объективті критерийлерін анықтау.

Материалдар және әдістер. Зерттеуге экземасы бар 32 пациент және ксерозы бар 27 пациент қатысты. Кешенді диагностикалық тәсіл қолданылды: морфологиялық өзгерістер поляризацияланған дерматоскопия көмегімен зерттелді, ал терінің функционалдық жағдайы рН-метрия, корнеометрия (ылғалдылықты өлшеу) және себометрия (липидтер деңгейін бағалау) арқылы бағаланды.

Нәтижелер және талқылау. Дерматоскопия кезінде экземаға сарғыш қабыршақтар мен нүктелі тамырлардың ретсіз орналасуы тән болса, ксероздың негізгі маркерлері ретінде жұқа ақ қабыршақтар мен аваскулярлық (тамырсыз) фон анықталды. Функционалдық талдау ксероз тобында тері гидратациясы мен липидтер деңгейінің айтарлықтай төмен екенін, сондай-ақ тері бетінің рН көрсеткіштерінің өзгергенін көрсетті. Юден индексіне сәйкес, ксероз диагнозын нақтылауда аваскулярлық фон, липидтер тапшылығы және рН-метриялық мәліметтер ең жоғары маңызға ие болды.

Қорытынды. Дерматоскопияны рН-метрия, корнеометрия және себометрия нәтижелерімен ұштастыру терінің «қышқылдық мантиясын» және функционалдық жағдайын объективті бағалауға, сол арқылы экзема мен ксерозды жоғары дәлдікпен ажыратуға мүмкіндік береді.

1. Schwensen J.F.B., Quaade A.S., Simonsen A.B., Dietz J.B., Zachariae C., Johansen J.D. Hand eczema. Ugeskr. Laeger . 2025; 187 (14): V10240682. https://doi.org/10.61409/V10240682

2. Tauber M., Bérard E., Lourari S., et al. Latent class analysis categorizes chronic hand eczema patients according to skin barrier impairment. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2020; 34 (7): 1529-1535. https://doi.org/10.1111/jdv.16083

3. Sølberg J.B.K., Quaade A.S., Drici L., et al. The proteome of hand eczema assessed by tape stripping. J. Invest. Dermatol. 2023; 143 (8): 15591568. https://doi.org/10.1016/j.jid.2022.12.024

4. Tokura Y., Yunoki M., Kondo S., Otsuka M. What is «eczema»? J. Dermatol. 2025; 52 (2): 192-203. https://doi.org/10.1111/1346-8138.17439

5. Krasteva M., Kehren J., Sayag M., Ducluzeau M.T., Dupuis M., Kanitakis J., Nicolas J.F. Contact dermatitis II. Clinical aspects and diagnosis. Eur. J. Dermatol. 1999; 9 (2): 144-159.

6. Apfelbacher C., Bewley A., Molin S., et al. Prevalence of chronic hand eczema in adults: a cross-sectional survey of over 60 000 respondents from the general population of Canada, France, Germany, Italy, Spain and the UK. Br. J. Dermatol . 2025; 192 (6): 1047-1054. https://doi.org/10.1093/bjd/ljaf020

7. Yüksel Y.T., Thyssen J.P., Nørreslet L.B., Flachs E.M., Ebbehøj N.E., Agner T. A comparison between self-reported hand eczema and self-reported signs and symptoms of skin lesions indicating hand eczema. Contact Dermatitis . 2022; 87 (6): 528534. https://doi.org/10.1111/cod.14183

8. Gade A., Matin T., Rubenstein R. Xeroderma. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565884/

9. Parker J., Scharfbillig R., Jones S. Moisturisers for the treatment of foot xerosis: a systematic review. J. Foot Ankle Res. 2017; 10: 9. https://doi.org/10.1186/s13047-017-0190-9

10. Augustin M., Wilsmann-Theis D., Körber A., Kerscher M., Itschert G., Dippel M., Staubach P. Diagnosis and treatment of xerosis cutis a position paper. J. Dtsch. Dermatol. Ges. 2019; 17 (7): 3-33. https://doi.org/10.1111/ddg.13906

11. Vestergaard C., Torrelo A., Christen-Zaech S. Clinical Benefits of Basic Emollient Therapy for the Management of Patients With Xerosis Cutis. Int. J. Dermatol. 2025; 64 (1): 47-52. https://doi.org/10.1111/ ijd.17792

12. Moncrieff G., Cork M., Lawton S., Kokiet S., Daly C., Clark C. Use of Emollients in Dry ‐ Skin Conditions: Consensus Statement. Clin. Exp. Dermatol. 2013; 38 (3): 231-238. https://doi.org/10.1111/ced.12104

13. Pons-Guiraud A. Dry skin in dermatology: a complex physiopathology. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2007; 21 (2): 1-4. https://doi.org/10.1111/j.1468-3083.2007.02379.x

14. Korecka K., Pogorzelska-Dyrbuś J., Polańska A., Dańczak-Pazdrowska A., Lallas A. Magnified Dermoscopy in Skin Cancer and Infectious Skin Diseases. Medicina (Kaunas) . 2025; 61 (11): 1970. https://doi.org/10.3390/medicina61111970

15. Campos-do-Carmo G., Ramos-e-Silva M. Dermoscopy: basic concepts. Int. J. Dermatol. 2008; 47 (7): 712-719. https://doi.org/10.1111/j.13654632.2008.03556.x

16. Crowther J.M. Method for quantification of oils and sebum levels on skin using the Sebumeter®. Int. J. Cosmet. Sci. 2016; 38 (2): 210-216. https://doi.org/10.1111/ics.12258

17. Gidado I.M., Nwokoye I.I., Triantis I.F., Qassem M., Kyriacou P.A. Multi-Modal Spectroscopic Assessment of Skin Hydration. Sensors (Basel). 2024; 24 (5): 1419. https://doi.org/10.3390/s24051419

18. Boer M., Duchnik E., Maleszka R., Marchlewicz M. Structural and biophysical characteristics of human skin in maintaining proper epidermal barrier function. Adv. Dermatol. Allergol. 2016; 33 (1): 1-5. https://doi.org/10.5114/pdia.2015.48037

19. Bhattacharya N., Sato W.J., Kelly A., Ganguli-Indra G., Indra A.K. Epidermal Lipids: Key Mediators of Atopic Dermatitis Pathogenesis. Trends. Mol. Med. 2019; 25 (6): 551-562. https://doi.org/10.1016/j.molmed.2019.04.001

20. Martinsen Ø., Grimnes S. LongTerm Effect of Some Skin Moisturizers. Open Dermatol. J. 2008; 2: 87-89. https://doi.org/10.2174/1874372200802010087

21. Barnes T.M., Mijaljica D., Townley J.P., Spada F., Harrison I.P. Vehicles for Drug Delivery and Cosmetic Moisturizers: Review and Comparison. Pharmaceutics . 2021; 13 (12): 2012. https://doi.org/10.3390/pharmaceutics13122012

22. Lodén M., Hagforsen E., Lindberg M. The presence of body hair influences the measurement of skin hydration with the Corneometer. Acta Derm. Venereol. 1995; 75 (6): 449-450. https://doi.org/10.2340/0001555575449450

23. Ehlers C., Ivens U.I., Møller M.L., Senderovitz T., Serup J. Comparison of two pH meters used for skin surface pH measurement: the pH meter ‘pH900’ from Courage & Khazaka versus the pH meter ‘1140’ from Mettler Toledo. Skin Res. Technol. 2001; 7 (2): 84-89. https://doi.org/10.1034/j.16000846.2001.70205.x

24. Prakash C., Bhargava P., Tiwari S., Majumdar B., Bhargava R.K. Skin Surface pH in Acne Vulgaris: Insights from an Observational Study and Review of the Literature. J. Clin. Aesthet. Dermatol. 2017; 10 (7): 33-39.

25. Luebberding S, Krueger N, Kerscher M. Skin physiology in men and women: in vivo evaluation of 300 people including TEWL, SC hydration, sebum content and skin surface pH. Int. J. Cosmet. Sci. 2013; 35 (5): 477-483. https://doi.org/10.1111/ics.12068

26. Errichetti E., Stinco G. Dermoscopy in General Dermatology: A Practical Overview. Dermatol Ther (Heidelb). 2016; 6 (4): 471-507. https://doi.org/10.1007/s13555-016-0141-6

27. Errichetti E., Stinco G. Dermoscopy in differential diagnosis of palmar psoriasis and chronic hand eczema. J. Dermatol. 2016; 43 (4): 423-425. https://doi.org/10.1111/1346-8138.13142

28. Errichetti E., Stinco G. Dermoscopy as a supportive instrument in the differentiation of the main types of acquired keratoderma due to dermatological disorders. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2016; 30 (6): e229-e231. https://doi.org/10.1111/jdv.13566

29. Weisshaar E. Chronic Hand Eczema. Am. J. Clin. Dermatol. 2024; 25 (6): 909-926. https://doi.org/10.1007/s40257-024-00890-z

30. Thyssen J.P., Schuttelaar M.L.A., Alfonso J.H., et al. Guidelines for diagnosis, prevention, and treatment of hand eczema. Contact Dermatitis. 2022; 86 (5): 357-378. https://doi.org/10.1111/cod.14035

31. Kuriyama S., Kasuya A., Fujiyama T., Tatsuno K., Sakabe J., Yamaguchi H., Ito T., Tokura Y. Leukoderma in patients with atopic dermatitis. J. Dermatol. 2015; 42 (2): 215-218. https://doi.org/10.1111/1346-8138.12746

32. Hu S.C., Lin C.L., Yu H.S. Dermoscopic assessment of xerosis severity, pigmentation pattern and vascular morphology in subjects with physiological aging and photoaging. Eur. J. Dermatol. 2019; 29 (3): 274-280. https://doi.org/10.1684/ejd.2019.3555

33. Molin S., Guttman-Yassky E., Thyssen J.P., Bewley A. Chronic Hand Eczema, Real World, and Patient Centricity: A Narrative Review. Acta Derm. Venereol. 2025; 105: adv42596. https://doi.org/10.2340/actadv.v105.42596

34. Weidinger S., Novak N. Hand eczema. Lancet . 2024; 404 (10470): 2476-2486. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)01810-5

35. Grant L., Seiding Larsen L., Burrows K., et al. Development of a Conceptual Model of Chronic Hand Eczema (CHE) Based on Qualitative Interviews with Patients and Expert Dermatologists. Adv. Ther. 2020; 37 (2): 692-706. https://doi.org/10.1007/s12325-019-01164-5