Онкологиялық мейіргер мамандарының қателері
https://doi.org/10.59598/ME-2305-6053-2026-119-2-18-27
Аңдатпа
Мейіргерлік күтімдегі қателіктер денсаулық сақтауда мәселелердің бірі болып табылады. Бұл мейіргерлік процестің көп тапсырмалы болуына байланысты басқа мамандардың тағайындауларды қамтамасыз етуден бастап, күтімді тәуелсіз жоспарлауға, тиімділігін жүзеге асыруға және бағалауға дейін. Сонымен қатар, қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға күтім жасау кезінде қателік қаупін жоғарылайтын ерекше қиындықтар туындайды. Дегенмен, мейіргерлік күтімдегі қателіктерге жеткіліксіз көңіл бөлінеді, сол себептен бұл феномен мейіргерлік тәжірибеде таралады. Қазақстанда мейіргерлік тәжірибедегі қателіктер жеке ұғым ретінде қарастырылмаған.
Бұл шолудың мақсаты мейіргерлік тәжірибедегі қателер феноменнің түсінігін арттыру үшін зерттеу және қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға мейіргерлік күтім көрсету процесін жақсарту.
Әдебиеттерді іздеу PubMed, PSNet, Google Scholar сияқты электронды дерекқорларда жүргізілді. Іздеу стратегиясында «онкология», «мейіргер», «қате», «мейіргер ісі» «химиотерапия» негізгі түйін сөздер қолданылды. Қосылу критерийлері диагностикалық және емдеу процесінің барлық кезеңдеріндегі, оның ішінде онкологиялық тәжірибедегі мейіргерлік кемшіліктер және/немесе қателер туралы ақпаратты қамтитын жарияланымдар болды.
Бұл шолу тәжірибелік денсаулық сақтаудағы мейіргерлік қателіктер құбылысын, соның ішінде клиникалық онкологияның ерекшеліктерін терең ашуға және түсінуге мүмкіндік берді. Онкологиялық мейіргерлік тәжірибе қатесіз болуы мүмкін емес. Осыған қарамастан, денсаулық сақтау ұйымдары жүйелердің ішіндегі және арасындағы ақаулардың әлеуетін талдауды, стандарттарға сәйкестік мәдениетін, медициналық коммуникацияны, қателерді хабарлау және ашу жүйесін дамыту қажет. Клиникалық онкологиядағы қателіктерді азайтудың сәтті стратегиясы пациенттердің қауіпсіздігі туралы мейіргерлердің хабардарлығын дамыту болып табылады.
Авторлар туралы
Д. А. ЗайнулинаҚазақстан
010000, Астана қ., Керей, Жәнібек хандар к-сі, 3/2
Г. З. Галимова
Қазақстан
010000, Астана қ., Керей, Жәнібек хандар к-сі, 3/2
А. А. Садвокасова
Қазақстан
010000, Астана қ., Керей, Жәнібек хандар к-сі, 3/2
С. А. Салкимбаева
Қазақстан
010000, Астана қ., Керей, Жәнібек хандар к-сі, 3/2
Әдебиет тізімі
1. Aryankhesal A., Aghighi N., Raeissi P., Najafpour Z. Recurrence of medical errors despite years of preventive measures: A grounded theory study. J Educ. Health Promot. 2023; 12: 329. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_17_23
2. Ashokkumar R., Srinivasamurthy S., Kelly J.J., Howard S.C., Parasuraman S., Uppugunduri C.S. Frequency of chemotherapy medication errors: A systematic review. Journal of Pharmacology and Pharmacotherapeutics. 2018; 9 (2): 86-91. https://doi.org/10.4103/jpp.JPP-61-18
3. Azim M., Khan A., Khan T.M., Kamran M. A cross-sectional study: medication safety among cancer in-patients in tertiary care hospitals in KPK, Pakistan. BMC Health Serv. Res . 2019; 19 (1): 583. https://doi.org/10.1186/s12913-019-4420-7
4. Banasser G., Karpow C., Gaunt M. J., Grissinger M. Medication Errors in Outpatient Hematology and Oncology Clinics. Pa. Patient. Saf. Advis. 2017; 14 (4): 1-15.
5. Bragadóttir H., Kalisch B.J. Comparison of reports of missed nursing care: Registered Nurses vs. practical nurses in hospitals. Scand. J. Caring Sci. 2018; 32 (3): 1227-1236. https://doi.org/10.1111/scs.12570
6. Carey M., Boyes A.W., Bryant J., Turon H., Clinton-McHarg T., Sanson-Fisher R. The Patient Perspective on Errors in Cancer Care: Results of a Cross-Sectional Survey. J. Patient. Saf. 2019; 15 (4): 322-327. https://doi.org/10.1097/PTS.0000000000000368
7. Costin I.C., Marcu L.G. Factors impacting on patient setup analysis and error management during breast cancer radiotherapy. Crit. Rev. Oncol. Hematol. 2022; 178: 103798. https://doi.org/10.1016/j.critrevonc.2022.103798
8. Dorothy A., Yadesa T.M., Atukunda E. Prevalence of Medication Errors and the Associated Factors: A Prospective Observational Study Among Cancer Patients at Mbarara Regional Referral Hospital. Cancer Manag. Res. 2021; 13: 3739-3748. https://doi.org/10.2147/CMAR.S307001
9. Forte E.C.N., Pires D.E.P., Padilha M.I., Martins M.M.F.P.S. Nursing errors: a study of the current literature. Texto Contexto Enferm. 2017; 26 (2): 2-10. https://doi.org/10.1590/010407072017001400016
10. Bany Hamdan A., Javison S., Alharbi M. Healthcare Professionals’ Culture Toward Reporting Errors in the Oncology Setting. Cureus . 2023; 15 (4): e38279. https://doi.org/10.7759/cureus.38279
11. Hameed R.Y., Allo R.R. Nurses’ errors during nursing work. Journal of the Bahrain Medical Society . 2018; 30 (1): 35-44. http://doi.org/10.26715/ jbms.1_26032018
12. Hult A., Lundgren E., Fröjd C., Lindam A., Jangland E. Patient complaints about communication in cancer care settings: Hidden between the lines. Patient Educ. Couns. 2023; 114: 107838. http://doi.org/10.1016/j.pec.2023.107838
13. Jachan D.E., Müller Werdan U., Lahmann N.A. Patient safety. Factors for and perceived consequences of nursing errors by nursing staff in home care services. Nursing Open . 2021; 8 (2): 755-765. http://doi.org/10.1002/nop2.678
14. Kahangi L.S., Toghian Chaharsoughi N. Chemotherapy medication errors in patients with cancer: a narrative review. Journal of Multidisciplinary Care . 2021; 10 (3): 126-131. http://doi.org/10.34172/jmdc.2021.25
15. Kalisch B.J. Missed nursing care: a qualitative study . J. Nurs Care Qual. 2006; 21 (4): 306313. http://doi.org/10.1097/00001786-20061000000006
16. Kalisch B.J., Landstrom G.L., Hinshaw A.S. Missed nursing care: a concept analysis. J. Adv. Nurs. 2009; 65 (7): 1509-1517. http://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2009.05027.x
17. Lee J. Understanding nurses’ experiences with near-miss error reporting omissions in large hospitals. Nurs Open. 2021; 8 (5): 2696-2704. http://doi.org/10.1002/nop2.827
18. Maryniak K., Garrett R. Consequences of Nursing Errors. Preventing Errors and Pitfalls in Nursing with Infectious Patients , 2022; 39-48. http://doi.org/10.1007/978-3-030-86728-7_4
19. Mcmullen S.L., Kozik C.A., Myers G., Keenan K., Wheelock M., Kalman M. Improving Nursing Care: Examining Errors of Omission. Medsurg. Nurs . 2017; 26 (1): 9-14.
20. Mohsenpour M., Hosseini M., Abbaszadeh A., Shahboulaghi F.M., Khankeh H. Nursing error: an integrated review of the literature. Indian J. Med. Ethics . 2017; 2 (2): 75-81. http://doi.org/10.20529/ijme.2017.020
21. Mullins B.T., Mazur L., Dance M., McGurk R., Schreiber E., Marks L.B., Shen C.J., Lawrence M.V., Chera B.S. Common Error Pathways in CyberKnife™ Radiation Therapy. Front Oncol. 2020; 10: 1077. http://doi.org/10.3389/fonc.2020.01077
22. Nwozichi C.U. Why are chemotherapy administration errors not reported? Perceptions of oncology nurses in a Nigerian tertiary health institution. Asia Pac. J. Oncol. Nurs. 2015; 2 (1): 2634. doi: 10.4103/2347-5625.152403
23. Mullins B.T., Mazur L., Dance M., McGurk R., Schreiber E., Marks L.B., Shen C.J., Lawrence M.V., Chera B.S. Common Error Pathways in CyberKnife™ Radiation Therapy. Front Oncol. 2020; 10: 1077. http://doi.org/10.3389/fonc.2020.01077
24. Pappa D., Evangelou E., Koutelekos I., Dousis E., Toulia G., Stavropoulou A., Margari N., Giga A., Ferentinou E., Chasaki K, et al. Investigation of Nursing Errors in Greek Pediatric Hospitals. Hospitals . 2024; 1 (1): 75-86. https://doi.org/10.3390/hospitals1010007
25. Patient Safety Network. https://psnet. ahrq.gov/primer/missed-nursing-care
26. Schlichtig K., Dürr P., Dörje F., Fromm M.F. Medication Errors During Treatment with New Oral Anticancer Agents: Consequences for Clinical Practice Based on the AMBORA Study. Clin. Pharmacol. Ther. 2021; 110 (4): 1075-1086. https://doi.org/10.1002/cpt.2338
27. Surbone A., Rowe M., Gallagher T.H. Confronting medical errors in oncology and disclosing them to cancer patients. J. Clin. Oncol. 2007; 25 (12): 1463-1467. https://doi.org/10.1200/JCO.2006.09.9218
28. Ulas A., Silay K., Akinci S., Sener Dede D., Bulent Akinci M., Nahit Sendur M. A., Cubukcu E., Senol Coskun H., Degirmenci M., Utkan G., Ozdemir N., Isıkdogan A., Buyukcelik A., Inanc M., Bilici A., Odabası H., Cihan S., Avci N., Yalcin B. Medication Errors in Chemotherapy Preparation and Administration: a Survey Conducted among Oncology Nurses in Turkey. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention . 2015; 16: 1699-1705. https://doi.org/10.7314/APJCP.2015.16.5.1699
29. Vaismoradi M., Vizcaya-Moreno F., Jordan S., Gåre Kymre I., Kangasniemi M. Disclosing and Reporting Practice Errors by Nurses in Residential Long-Term Care Settings: A Systematic Review. Sustainability . 2020; 12 (7): 2630. https://doi.org/10.3390/su12072630
30. Waller A., Turon H., Bryant J., Shepherd J., Hobden B., Sanson-Fisher R. Nurses perspectives on healthcare errors in oncology care: A cross-sectional study. Eur. J. Oncol. Nurs. 2020; 45: 101741. https://doi.org/10.1016/j.ejon.2020.101741
31. Weingart S.N., Zhang L., Sweeney M., Hassett M. Chemotherapy medication errors. Lancet Oncol. 2018; 19 (4): e191-e199. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(18)30094-9
32. Безопасность пациентов. https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/patient-safety
33. Zarei M., Gershan V., Holmberg O. Safety in radiation oncology (SAFRON): Learning about incident causes and safety barriers in external beam radiotherapy. Phys. Med. 2023; 111: 102618. https://doi.org/10.1016/j.ejmp.2023.102618
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Зайнулина Д.А., Галимова Г.З., Садвокасова А.А., Салкимбаева С.А. Онкологиялық мейіргер мамандарының қателері. Медицина және экология. 2026;(2):18-27. https://doi.org/10.59598/ME-2305-6053-2026-119-2-18-27
For citation:
Zainulina J., Galimova G., Sadvokassova A., Salkimbaeva S. Mistakes of oncology nurses. Medicine and ecology. 2026;(2):18-27. (In Russ.) https://doi.org/10.59598/ME-2305-6053-2026-119-2-18-27
JATS XML
















