Балалардың лимфалық жүйесі ауруларына диагноз қою ерекшеліктер

Зерттеудің  мақсаты. Балалардағы лимфалық түйіндердің анатомиялық және физиологиялық ерекшеліктерін  ескере  отырып  құрылымдық  және  патологиялық  өзгерістерін  зерттеу  және  осы патологиялық өзгерістерді анықтау үшін балаларға қолданылатын аспаптық диагностикалық әдістердің тиімділігін бағалау.

Материалдар  және  әдістер.  Зерттеу  барысында  заманауи  медициналық  әдебиеттердің деректері,  клиникалық  бақылау  нәтижелері  және  аспаптық  диагностика  әдістерінің  мәліметтері қолданылды.  Балалардағы  лимфалық  түйіндердің  анатомиялық  ерекшеліктері  мен  патологиялық өзгерістері талқыланды. Әртүрлі аспаптық әдістердің түрлерімен қабыну және онкологиялық ауруларға диагноз қою ерекшеліктері салыстырылды.

Нәтижелер  және  талқылау.  Балалардағы  лимфалық  түйіндердің  өлшемі  мен  құрылымы олардың  орналасуына  және  жасына  байланысты  өзгеретіні  анықталған.  Ультрадыбыстық  зерттеу (УДЗ) ең қауіпсіз әрі қолжетімді әдіс болып табылады, ол түйіндердің өлшемін, пішінін және эхогендігін бағалауға мүмкіндік береді. Контрасты күшейтілген ультрадыбыстық зерттеу (ККУЗ) әдісі қабыну және метастаздық  өзгерістерді  ажыратуда    тиімді  болып  саналды.  Позитронды-эмиссиялық  томография және  магниттік-резонанстық  томография  (ПЭТ/МРТ)  және  Позитронды-эмиссиялық  томография  + компьютерлік  томография  (ПЭТ/КТ)  әдістер  қатерлі  құрылымдарды  анықтауда  жоғары  сезімталдық қасиетті көрсетті. Мақалада комьпютерлік томография (КТ) және магнитті резонансты томография (МРТ) әдістерді  лимфалық  түйндердің  құрылымдық  өзгерістерін  анықтауда  маңызды  рөл  атқаратындығы анықталған.

Қорытынды. Балаларда лимфалық түйіндердің патологиясын ерте кезеңде анықтап диагноз қою кезінде УДЗ, КТ, МРТ, ПЭТ/КТ және ПЭТ/МРТ әдістерін қолдану ұсынылған. УДЗ – бастапқы диагноз қою кезеңде негізгі әдіс болса, КТ және МРТ құрылымдық өзгерістерді нақтылап анықтау үшін қажетті әдістер, ал ПЭТ/КТ және ПЭТ/МРТ әдістері қатерлі үдерістерді анықтауға қолданылады.

1. Конотопцева А.Н. Опыт ультразвукового исследования лимфатической системы у детей. Acta Biomedica Scientifica. 2013; 5: 33-38.

2. Агафонов Г.М., Агафонова М.К., Кондратьев Г.В., Канина Л.Я., Сахно Л.В., Малеков Д.А., Гребенюк М.М., Махин Ю.Ю., Красногорская О.Л., Габрусская Т.В. Особенности диагностики и лечения диффузного лимфангиоматоза у ребенка 8 лет. Вопросы практической педиатрии. 2022; 1: 222-226.

3. Пыков М.И., Соколов Ю.Ю., Балашов В.В., Коровин С.А. Ультразвуковая оценка состояния лимфатических узлов брюшной полости у детей в норме и при остром абдоминальном синдроме. Современные технологии в диагностике и лечении. 2013; 1: 28-37.

4. Пикуза О.И., Самороднова Е.А. Лимфадено-патии в педиатрической практике. Практическая медицина. 2020; 18 (6): 63-68. https://doi.org/10.32000/2072-1757-2020-6-63-68

5. Никитин С.С., Гусева Н.Б., Карцева А.А., Леухин М.В., Леписева И.В. Современный взгляд на дифференциальную диагностику ультразвуковых характеристик лимфатических узлов при мезадените у детей. Медицинский совет. 2023; 17 (17): 231-237. https://doi.org/10.21518/ms2023-2696

6. Muehe A.M., Siedek F., Theruvath A.J., Seekins J., Spunt S.L., Pribnow A., Hazard F.K., Liang T., Daldrup-Link H. Differentiation of benign and malignant lymph nodes in pediatric patients on ferumoxytol-enhanced PET/MRI. Theranostics. 2020; 10 (8): 3612-3621. https://doi.org/10.7150/thno.40606

7. Karmazyn B., Supakul N., Lehnert S.J., Shan M., Vik T.A., Jennings S.G., Billmire D.F. Retroperitoneal and Pelvic Lymph Nodes in Children: What Is Normal? AJR Am. J. Roentgenol. 2020; 214 (6): 1384-1388. https://doi.org/10.2214/AJR.19.22316

8. Koumanidou C., Vakaki M., Pitsoulakis G., Kakavakis K., Mirilas P. Sonographic detection of lymph nodes in the intussusception of infants and young children: clinical evaluation and hydrostatic reduction. AJR Am. J. Roentgenol. 2002; 178 (2): 445-450. https://doi.org/10.2214/ajr.178.2.1780445

9. Richardson C., Redfern A., Sher-Locketz C.L., Schubert P.T., Schaaf H.S. Fine Needle Aspiration Biopsy of Peripheral Lymph Nodes in Children: Practical Experience in a Tertiary Hospital. J. Trop. Pediatr. 2021; 67 (3): fmaa040. https://doi.org/10.1093/tropej/fmaa040

10. Zu D.M., Feng L.L., Zhang L., Ma S.L., Zhu Y.C. Evaluation of Mesenteric Lymph Nodes in a Pediatric Population with Mesenteric Lymphadenitis Using Superb Microvascular Imaging. Med. Sci. Monit. 2019; 25: 5336-5342. https://doi.org/10.12659/MSM.914903

11. Cohen J.M., Banks M., Kon O.M., Eisen S. Utility of Esophageal Ultrasound-guided Biopsy of Mediastinal Lymph Nodes in Diagnosis of Childhood Tuberculosis. Pediatr. Infect. Dis. J. 2022 May 1; 41 (5): e246-e248. https://doi.org/10.1097/INF.0000000000003498

12. Cho J.Y., Winant A.J., Sohn J.H., Vargas S.O., Lee E.Y. CT Features of Benign Intrapulmonary Lymph Nodes in Pediatric Patients With Known Extrapulmonary Solid Malignancy. AJR Am. J. Roentgenol. 2021; 216 (5): 1357-1362. https://doi.org/10.2214/AJR.20.23363

13. Pérez-Marrero L., Norambuena M.F., Whittle C., Fuentealba I.M., Spralja B. «Truffle sign». A suspicious malignant pattern of lymphadenopathies in children observed on ultrasound. Preliminary study. J. Ultrasound. 2023; 26 (4): 823-827. https://doi.org/10.1007/s40477-023-00798-0

14. Piskunowicz M., Back S.J., Darge K., Humphries P.D., Jüngert J., Ključevšek D., Lorenz N., Mentzel H.J., Squires J.H., Huang D.Y. Contrastenhanced ultrasound of the small organs in children. Pediatr. Radiol. 2021; 51 (12): 2324-2339. https://doi.org/10.1007/s00247-021-05006-x

15. Ingolfsdottir M., Balle V., Hahn C.H. Evaluation of cervical lymphadenopathy in children: advantages and drawbacks of diagnostic methods. Dan. Med. J. 2013; 60 (8): A4667.

16. Costa N.S., Salisbury S.R., Donnelly L.F. Retropharyngeal lymph nodes in children: a common imaging finding and potential source of misinterpretation. AJR Am. J. Roentgenol. 2011; 196 (4): W433-7. https://doi.org/10.2214/AJR.10.4953

17. de Jong P.A., Nievelstein R.J. Normal mediastinal and hilar lymph nodes in children on multi-detector row chest computed tomography. Eur. Radiol. 2012; 22 (2): 318-21. https://doi.org/10.1007/s00330-011-2253-9

18. Yan Q., Xu L., Chao J., Zhang Z., Wang H. Characteristics of intestinal-related lymphoid hyperplasia in children and its correlation with intussusception of children. BMC Pediatr. 2022; 22 (1): 641. https://doi.org/10.1186/s12887-022-03675-7

19. Durand R., Reid J.R., Belasco J.B., Shellikeri S., Calle-Toro J.S., Cahill A.M., Srinivasan A. MRI for Response Assessment of Extensive Lymphatic Malformations in Children Treated With Sirolimus. AJR Am. J. Roentgenol. 2021; 217 (3): 741-752. https://doi.org/10.2214/AJR.20.24378

20. Chaber R., Łasecki M., Kwaśnicka J., Łach K., Podgajny Z., Olchowy C., Zaleska-Dorobisz U. Hounsfield units from unenhanced 18F-FDG-PET/CT are useful in evaluating supradiaphragmatic lymph nodes in children and adolescents with classical Hodgkin’s lymphoma. Adv. Clin. Exp. Med. 2018; 27 (6): 795-805. https://doi.org/10.17219/acem/68990

21. Helbling R., Conficconi E., Wyttenbach M., Benetti C., Simonetti G.D., Bianchetti M.G., Hamitaga F., Lava S.A., Fossali E.F., Milani G.P. Acute Nonspecific Mesenteric Lymphadenitis: More Than «No Need for Surgery». Biomed. Res. Int. 2017; 2017: 9784565. https://doi.org/10.1155/2017/9784565

22. Spijkers S., Littooij A.S., Humphries P.D., Lam M.G.E.H., Nievelstein R.A.J. Imaging features of extranodal involvement in paediatric Hodgkin lymphoma. Pediatr. Radiol. 2019; 49 (2): 266-276. https://doi.org/10.1007/s00247-018-4280-z

23. Spijkers S., Littooij A.S., Nievelstein R.A.J. Measurements of cervical lymph nodes in children on computed tomography. Pediatr. Radiol. 2020; 50 (4): 534-542. https://doi.org/10.1007/s00247-019-04595-y

24. Spijkers S., Staats J.M., Littooij A.S., Nievelstein R.A.J. Abdominal lymph node size in children at computed tomography. Pediatr. Radiol. 2020; 50 (9): 1263-1270. https://doi.org/10.1007/s00247-020-04715-z

25. Yu T.Z., Zhang Y., Zhang W.Z., Yang G.Y. Role of ultrasound in the diagnosis of cervical tuberculous lymphadenitis in children. World J. Pediatr. 2021; 17 (5): 544-550. https://doi.org/10.1007/s12519-021-00453-w

26. Zhou Y., Shen N., Luo L., Liu Y., Cao Q. Clinical and metagenomic characteristics of lymphadenopathy related to fever of unknown origin in children. Pediatr. Res. 2024; 96 (4): 1037-1044. https://doi.org/10.1038/s41390-024-03187-3

27. Bayramoglu Z., Caliskan E., Karakas Z., Karaman S., Tugcu D., Somer A., Acar M., Akıcı F., Adaletli I. Diagnostic performances of superb microvascular imaging, shear wave elastography and shape index in pediatric lymph nodes categorization: a comparative study. Br. J. Radiol. 2018; 91 (1087): 20180129. https://doi.org/10.1259/bjr.20180129