Фармакологияны зерттеуде case study әдісін қолдану ерекшеліктері

Ақпарат көлемінің үнемі ұлғаюы жоғары медициналық білім беру жүйесіне оқу процесін жетілдіру, білім сапасын арттыру, білім алушылардың оқу үдерісіне заманауи ақпараттық технологияларды енгізу сияқты маңызды міндеттерді жүктейді. Оларға мультимедиялық презентациялар, студенттердің рефераттық жұмыстары, электрондық білім беру ресурстары және пән бойынша ақпараттық қамтамасыз ету жатады.

Фармакология – медициналық және фармацевтикалық білім берудегі негізгі пәндердің бірі. Дәстүрлі оқыту әдістері, мысалы, дәрістер мен семинарлар, студенттердің практикалық дайындығының жеткілікті деңгейін әрдайым қамтамасыз ете бермейді.

Студенттердің «Фармакология» пәні бойынша дайындық сапасын арттыру мақсатында кафедрада ақпараттық технологиялар енгізілуде. Ақпараттық технологияларды оқу процесінде қолдану фармакологияны меңгерудің тиімділігін арттырып, болашақ мамандардың сапалы даярлығына ықпал етеді. Бұл білім беру тұжырымдамасы фармакологияны оқуға деген мотивация мен қызығушылықты арттыруға жағдай жасайды. Сондай-ақ, студенттердің таным көкжиегін кеңейтіп, олардың хабардарлығын арттырады. Интеллектуалдық қабілеттер – талдау, синтездеу, абстракциялау, жалпылау, салыстыру дағдылары дамиды.

Осыған байланысты белсенді оқыту әдістеріне қызығушылық артып келеді, олардың ішінде case study әдісі ерекше орын алады. Case study әдісі медициналық білім беруде клиникалық ойлау мен шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыру үшін кеңінен қолданылады. Бұл әдіс нақты клиникалық жағдайларды талдауға негізделген, ол аналитикалық ойлауды дамытуға, шешім қабылдау қабілетін жетілдіруге және теориялық білімді практикада қолдануға ықпал етеді. Осы мақалада фармакологияны оқытуда case study әдісін қолдану мүмкіндіктері, оның артықшылықтары мен кемшіліктері, сондай-ақ сәтті жүзеге асыру үлгілері қарастырылады.

1. Есауленко И.Э., Пашков А.Н., Плотникова И.Е. Теория и методика обучения в высшей медицинской школе. Воронеж; 2011: 383. 2. The effectiveness of case-based learning in health professional education. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/0142159X.2012.680939

2. McLean S.F. Case-Based Learning and its Application in Medical and Health-Care Fields: A Review of Worldwide Literature. J. Med. Educ. Curric. Dev. 2016; 3: S20377. https://doi.org/10.4137/JMECD.S20377

3. Crowe S., Cresswell K., Robertson A., Huby G., Avery A., Sheikh A. The case study approach. BMC Med. Res. Methodol. 2011; 11: 100. https://doi.org/10.1186/1471-2288-11-100

4. Wu F., Wang T., Yin D., Xu X., Jin C., Mu N., Tan Q. Application of case-based learning in psychology teaching: a meta-analysis. BMC Med. Educ. 2023; 23 (1): 609. https://doi.org/10.1186/s12909-023-04525-5

5. Dong H., Guo C., Zhou L., Zhao J., Wu X., Zhang X., Zhang X. Effectiveness of casebased learning in Chinese dental education: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2022; 12 (2): e048497. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-048497

6. Ali M., Han S.C., Bilal H.S.M., Lee S., Kang M.J.Y., Kang B.H., Razzaq M.A., Amin M.B. iCBLS: An interactive case-based learning system for medical education. Int. J. Med. Inform. 2018; 109: 55- 69. https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2017.11.004

7. Dickinson BL, Lackey W, Sheakley M, Miller L, Jevert S, Shattuck B. Involving a real patient in the design and implementation of case-based learning to engage learners. Adv Physiol Educ. 2018 Mar 1;42(1):118-122. https://doi.org/10.1152/advan.00174.2017

8. Muthukrishnan S.P., Chandran D.S., Afreen N., Bir M., Dastidar S.G., Jayappa H., Mattoo B., Navneet A., Poorasamy J., Roy A., Sharma A., Ghosh D., Deepak K.K. Planning, implementation, and evaluation of multicomponent, case-based learning for first-year Indian medical undergraduates. Advances in Physiology Education. 2019; 43 (4): 504-511. https://doi.org/10.1152/advan.00080.2019

9. Cen X.Y., Hua Y., Niu S., Yu T. Application of case-based learning in medical student education: a meta-analysis. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci. 2021; 25 (8): 3173-3181. https://doi.org/10.26355/eurrev_202104_25726

10. Yao J., Fu R., Zhu M., Jia L., Dong X., Shi Y., Zhang X., Yuan H. Case-based learning interventions for undergraduate nursing students in a theoretical course: A review of design, implementation, and outcomes. J. Prof. Nurs. 2023; 46: 119-133. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2023.03.007

11. Ma Y., Lu X. The effectiveness of problembased learning in pediatric medical education in China: A meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine (Baltimore). 2019; 98 (2): e14052. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000014052

12. Kamat S.K., Marathe P.A., Patel T.C., Shetty Y.C., Rege N.N. Introduction of case based teaching to impart rational pharmacotherapy skills in undergraduate medical students. Indian J. Pharmacol. 2012; 44 (5): 634-638. https://doi.org/10.4103/0253-7613.100400

13. Jiang D., Huang D., Wan H., Fu W., Shi W., Li J., Zou H., Hou N., Li Q., Li N. Effect of integrated case-based and problem-based learning on clinical thinking skills of assistant general practitioner trainees: a randomized controlled trial. BMC Med. Educ. 2025; 25 (1): 62. https://doi.org/10.1186/s12909-025-06634-9

14. Li S., Yu B., Yue J. Case-oriented selflearning and review in pharmacology teaching. Am. J. Med. Sci. 2014; 348 (1): 52-56. https://doi.org/10.1097/MAJ.0000000000000197

15. Sandelowsky H., Krakau I., Modin S., Ställberg B., Johansson S.E., Nager A. Effectiveness of traditional lectures and case methods in Swedish general practitioners’ continuing medical education about COPD: a cluster randomised controlled trial. BMJ Open. 2018; 8 (8): e021982. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-021982