COVID-19 (SARS-CoV-2) бар науқастардың биопсиялары мен тоқ ішек хирургиялық резекцияларының тіндерін гистопатологиялық талдауы

Мақсаты. COVID-19 (SARS-CoV-2) бар науқастардың тоқ ішектің хирургиялық резекцияларының биопсиялары мен тіндерін гистопатологиялық талдау. Біз SARS-CoV-2-де назофарингеальды жағынды ПТР сынағы оң нәтиже берген 116 пациенттің тоқ ішек биопсияларына/резекцияларына ретроспективті талдау жүргіздік, биопсия/резекция жүргізілгенге дейін 12 апта ішінде анамнезінде асқазан-ішек ауруы диагнозы қойылмаған.

Әдістері. Тіндердің тілімдері стандартты жарық микроскопиясы арқылы бағаланды, биопсия/ резекция тіндері стандартты хаттама бойынша гематоксилин мен эозинмен боялды. Бөлімдердің гистоморфологиясын бағалау кезінде гистопатологиялық зақымданудың ауырлығын көрсететін бес санат бағаланды: 1) шырышты қабықтың гистоархитектоникасы, 2) эпителий өзгерістері, 3) қабыну жасушаларының инфильтраттарының құрамы мен мөлшері, 4) эозинофилдер саны, 5) микроваскулярлық өзгерістер. Әрбір гистологиялық белгі үшін зақымдану белгілерінің болуы немесе болмауы немесе ауырлық дәрежесі қосымша белгіленді. Жағдайлар морфологиялық заңдылықтарға жататын гистологиялық белгілердің жиынтығы бойынша топтастырылды: 1) жедел қабыну үлгісі, 2) ишемиялық үлгі, 3) ішек қабыну аурулар- тәрізді үлгі.

Нәтижелер. 116 науқастың 10-жағдайында (8.6%) жедел қабыну зақымдануының үлгісі анықталды: эрозия және жаралар, крипт-абсцесстер, эпителий гиперплазиясы, полиморфонуклеарлы гранулоциттердің ошақты және диффузды жиналуы. 62 (53.4%) жағдайда ишемиялық үлгінің гистологиялық белгілері анықталды: гистоархитектониканың бұрмалануы, крипт атрофиясы және түйіршіктеу тінінің пайда болуымен шырышты қабықтың беткі некрозы/регенерациясы, микроваскулярлық өзгерістер. 17 (14.7%) жағдайда гистоархитектониканың өзгеруімен/деформациясымен, Панет жасушаларының метаплазиясымен/гиперплазиясымен, аралас полиморфонуклеарлы гранулоцитарлы және трансмуральды лимфоплазмоцитарлы инфильтрациямен эпителийдің деструктивті зақымдануымен сипатталатын ішек қабыну аурулар спектрімен байланысты зақымдану үлгісі табылды, бүкіл ішек қабырғасының қалыңдығында лимфоидты кластерлермен және базальды инфильтрациямен плазмоцитоз.

Қорытынды. Бұл зерттеу COVID-19-дан кейін 12 апта ішінде пациенттерде тоқ ішектің зақымдануының ишемиялық үлгісінің жоғары жиілігін және ішектің зақымдану үлгісіне ұқсас ішек қабыну аурулар жағдайларының ауқымын анықтады. Нәтижелер COVID-19-дан кейін ішектің зақымдануының гистопатологиялық белгілері бар науқастар тобын стратификациялауға көмектеседі және кеңейтілген перспективалық зерттеулердің өзектілігін көрсетеді.

1. WHO coronavirus (COVID-19) dashboard. https://data.who.int/dashboards/covid19/cases

2. Hamming I., Timens W., Bulthuis M.L., Lely A.T., Navis G., van Goor H. Tissue distribution of ACE2 protein, the functional receptor for SARS coronavirus. A first step in understanding SARS pathogenesis. J. Pathol. 2004; 203 (2): 631-637. https://doi.org/10.1002/path.1570

3. Pan L., Mu M., Yang P., Sun Y., Wang R., Yan J., Li P., Hu B., Wang J., Hu C., Jin Y., Niu X., Ping R., Du Y., Li T., Xu G., Hu Q., Tu L. Clinical Characteristics of COVID-19 Patients With Digestive Symptoms in Hubei, China: A Descriptive, Cross- Sectional, Multicenter Study. Am. J. Gastroenterol. 2020; 115 (5): 766-773. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000000620.

4. Wang D., Hu B., Hu C., Zhu F., Liu X., Zhang J., Wang B., Xiang H., Cheng Z., Xiong Y., Zhao Y., Li Y., Wang X., Peng Z. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus- Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. 2020; 323 (11): 1061-1069. https://doi.org/10.1001/jama.2020.1585

5. Huang C., Wang Y., Li X., Ren L., Zhao J., Hu Y., Zhang L., Fan G., Xu J., Gu X., Cheng Z., Yu T., Xia J., Wei Y., Wu W., Xie X., Yin W., Li H., Liu M., Xiao Y., Gao H., Guo L., Xie J., Wang G., Jiang R., Gao Z., Jin Q., Wang J., Cao B. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020; 395 (10223): 497-506. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30183-5

6. Dong Z.Y., Xiang B.J., Jiang M., Sun M.J., Dai C. The Prevalence of Gastrointestinal Symptoms, Abnormal Liver Function, Digestive System Disease and Liver Disease in COVID-19 Infection: A Systematic Review and Meta-Analysis. J. Clin. Gastroenterol. 2021; 55 (1): 67-76. https://doi.org/10.1097/MCG.0000000000001424

7. Cheung K.S., Hung I.F.N., Chan P.P.Y., Lung K.C., Tso E., Liu R., Ng Y.Y., Chu M.Y., Chung T.W.H., Tam A.R., Yip C.C.Y., Leung K.H., Fung A.Y., Zhang R.R., Lin Y., Cheng H.M., Zhang A.J.X., To K.K.W., Chan K.H., Yuen K.Y., Leung W.K. Gastrointestinal Manifestations of SARS-CoV-2 Infection and Virus Load in Fecal Samples From a Hong Kong Cohort: Systematic Review and Meta-analysis. Gastroenterology. 2020; 159 (1): 81-95. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2020.03.065

8. Hunt R.H., East J.E., Lanas A., Malfertheiner P., Satsangi J., Scarpignato C., Webb G.J. COVID-19 and Gastrointestinal Disease: Implications for the Gastroenterologist. Dig. Dis. 2021; 39 (2): 119-139. https://doi.org/10.1159/000512152

9. Cao W., Li T. COVID-19: towards understanding of pathogenesis. Cell Res. 2020; 30 (5): 367- 369. https://doi.org/10.1038/s41422-020-0327-4

10. Coperchini F., Chiovato L., Croce L., Magri F., Rotondi M. The cytokine storm in COVID-19: An overview of the involvement of the chemokine/ chemokine-receptor system. Cytokine Growth Factor Rev. 2020; 53: 25-32. https://doi.org/10.1016/j.cytogfr.2020.05.003

11. Gupta A., Madhavan M.V., Sehgal K., Nair N., Mahajan S., Sehrawat T.S., Bikdeli B., Ahluwalia N., Ausiello J.C., Wan E.Y., Freedberg D.E., Kirtane A.J., Parikh S.A., Maurer M.S., Nordvig A.S., Accili D., Bathon J.M., Mohan S., Bauer K.A., Leon M.B., Krumholz H.M., Uriel N., Mehra M.R., Elkind M.S.V., Stone G.W., Schwartz A., Ho D.D., Bilezikian J.P., Landry D.W. Extrapulmonary manifestations of COVID-19. Nat. Med. 2020; 26 (7): 1017-1032. https://doi.org/10.1038/s41591-020-0968-3

12. Montgomery E.A., Voltaggio L. Biopsy Interpretation Series Biopsy Interpretation of the Gastrointestinal Tract Mucosa: Volume 1: Non- Neoplastic, 3e. Lippincott Williams & Wilkins, a Wolters Kluwer business; 2018. Accessed April 22, 2026. https://pathology.lwwhealthlibrary.com/book.aspx?bookid=2635&sectionid=0

13. Greenson J.K. Diagnostic Pathology: Gastrointestinal E-Book. https://books.google.kz/books?id=HyZACgAAQBAJ

14. Brandt L.J., Feuerstadt P., Blaszka M.C. Anatomic patterns, patient characteristics, and clinical outcomes in ischemic colitis: a study of 313 cases supported by histology. Am. J. Gastroenterol. 2010; 105 (10): 2245-2252. https://doi.org/10.1038/ajg.2010.217

15. Longstreth G.F. Ischemic colitis: important differences between kaiser and montefiore reports. Am. J. Gastroenterol. 2011; 106 (2): 365.

16. Matsuoka K., Kobayashi T., Ueno F., Matsui T., Hirai F., Inoue N., Kato J., Kobayashi K., Kobayashi K., Koganei K., Kunisaki R., Motoya S., Nagahori M., Nakase H., Omata F., Saruta M., Watanabe T., Tanaka T., Kanai T., Noguchi Y., Takahashi K.I., Watanabe K., Hibi T., Suzuki Y., Watanabe M., Sugano K., Shimosegawa T. Evidence-based clinical practice guidelines for inflammatory bowel disease. J. Gastroenterol. 2018; 53 (3): 305-353. https://doi.org/10.1007/s00535-018-1439-1

17. Gui X., Li J., Ueno A., Iacucci M., Qian J., Ghosh S. Histopathological Features of Inflammatory Bowel Disease are Associated With Different CD4+ T Cell Subsets in Colonic Mucosal Lamina Propria. J. Crohns. Colitis. 2018; 12 (12): 1448-1458. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjy116

18. Vespa E., D‘Amico F., Sollai M., Allocca M., Furfaro F., Zilli A., Dal Buono A., Gabbiadini R., Danese S., Fiorino G. Histological Scores in Patients with Inflammatory Bowel Diseases: The State of the Art. J. Clin. Med. 2022; 11 (4): 939. https://doi.org/10.3390/jcm11040939

19. Magro F., Doherty G., Peyrin-Biroulet L., Svrcek M., Borralho P., Walsh A., Carneiro F., Rosini F., de Hertogh G., Biedermann L., Pouillon L., Scharl M., Tripathi M., Danese S., Villanacci V., Feakins R. ECCO Position Paper: Harmonization of the Approach to Ulcerative Colitis Histopathology. J. Crohns. Colitis. 2020; 14 (11): 1503-1511. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjaa110

20. Villanacci V., Antonelli E., Geboes K., Casella G., Bassotti G. Histological healing in inflammatory bowel disease: a still unfulfilled promise. World J. Gastroenterol. 2013; 19 (7): 968-978. https://doi.org/10.3748/wjg.v19.i7.968

21. Boyle B., Collins M.H., Wang Z., Mack D., Griffiths A., Sauer C., Markowitz J., LeLeiko N., Keljo D., Rosh J., Baker S.S., Pfefferkorn M., Heyman M., Patel A., Baldassano R., Noe J., Rufo P., Kugathasan S., Walters T., Denson L., Hyams J.; PROTECT Study Group. Histologic Correlates of Clinical and Endoscopic Severity in Children Newly Diagnosed With Ulcerative Colitis. Am. J. Surg. Pathol. 2017; 41 (11): 1491-1498. https://doi.org/10.1097/PAS.0000000000000939

22. Louie C.Y., DiMaio M.A., Matsukuma K.E., Coutre S.E., Berry G.J., Longacre T.A. Idelalisibassociated Enterocolitis: Clinicopathologic Features and Distinction From Other Enterocolitides. Am. J. Surg. Pathol. 2015; 39 (12): 1653-1660. https://doi.org/10.1097/PAS.0000000000000525

23. DeRoche T.C., Xiao S.Y., Liu X. Histological evaluation in ulcerative colitis. Gastroenterol. Rep (Oxf). 2014; 2 (3): 178-192. https://doi.org/10.1093/gastro/gou031

24. Colman R.J., Rubin D.T. Histological inflammation increases the risk of colorectal neoplasia in ulcerative colitis: a systematic review. Intest. Res. 2016; 14 (3): 202-210. https://doi.org/10.5217/ir.2016.14.3.202

25. Sulegaon R., Shete S., Kulkarni D. Histological Spectrum of Large Intestinal Lesions with Clinicopathological Correlation. J. Clin. Diagn. Res. 2015; 9 (11): EC30-4. https://doi.org/10.7860/JCDR/2015/14247.6842

26. Ozaki R., Kobayashi T., Okabayashi S., Nakano M., Morinaga S., Hara A., Ohbu M., Matsuoka K., Toyonaga T., Saito E., Hisamatsu T., Hibi T. Histological Risk Factors to Predict Clinical Relapse in Ulcerative Colitis With Endoscopically Normal Mucosa. J. Crohns Colitis. 2018; 12 (11): 1288-1294. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjy092

27. Kelly P., Feakins R., Domizio P., Murphy J., Bevins C., Wilson J., McPhail G., Poulsom R., Dhaliwal W. Paneth cell granule depletion in the human small intestine under infective and nutritional stress. Clin. Exp. Immunol. 2004; 135 (2): 303-309. https://doi.org/10.1111/j.1365-2249.2004.02374.x

28. MohanKumar K., Killingsworth C.R., McIlwain R.B., Timpa J.G., Jagadeeswaran R., Namachivayam K., Kurundkar A.R., Kelly D.R., Garzon S.A., Maheshwari A. Intestinal epithelial apoptosis initiates gut mucosal injury during extracorporeal membrane oxygenation in the newborn piglet. Lab Invest. 2014; 94 (2): 150-160. https://doi.org/10.1038/labinvest.2013.149

29. Vyas D., Robertson C.M., Stromberg P.E., Martin J.R., Dunne W.M., Houchen C.W., Barrett T.A., Ayala A., Perl M., Buchman T.G., Coopersmith C.M. Epithelial apoptosis in mechanistically distinct methods of injury in the murine small intestine. Histol. Histopathol. 2007; 22 (6): 623-630. https://doi.org/10.14670/HH-22.623

30. ГОСТ ISO 10993-1-2011 «Межгосударственный стандарт. Изделия медицинские. Оценка биологического действия медицинских изделий». //https://prg.kz/document/?doc_id=31564057

31. Pai R.K., Lauwers G.Y., Pai R.K. Measuring Histologic Activity in Inflammatory Bowel Disease: Why and How. Adv. Anat. Pathol. 2022; 29 (1): 37-47. https://doi.org/10.1097/PAP.0000000000000326

32. Turner K.O., Collins M.H., Walker M.M., Genta R.M. Quantification of Mucosal Eosinophils for the Histopathologic Diagnosis of Eosinophilic Gastritis and Duodenitis: A Primer for Practicing Pathologists. Am. J. Surg. Pathol. 2022; 46 (4): 557-566. https://doi.org/10.1097/PAS.0000000000001843

33. Gaertner W.B., Macdonald J.E., Kwaan M.R., Shepela C., Madoff R., Jessurun J., Melton G.B. Eosinophilic colitis: university of Minnesota experience and literature review. Gastroenterol. Res. Pract. 2011; 2011: 857508. https://doi.org/10.1155/2011/857508

34. Collins M.H. Histopathologic features of eosinophilic esophagitis and eosinophilic gastrointestinal diseases. Gastroenterol. Clin. North. Am. 2014; 43 (2): 257-68. https://doi.org/10.1016/j.gtc.2014.02.007

35. Polydorides A.D., Banner B.F., Hannaway P.J., Yantiss R.K. Evaluation of site-specific and seasonal variation in colonic mucosal eosinophils. Hum. Pathol. 2008; 39 (6): 832-836. https://doi.org/10.1016/j.humpath.2007.10.012

36. Conner J.R., Kirsch R. The pathology and causes of tissue eosinophilia in the gastrointestinal tract. Histopathology. 2017; 7 1(2): 177-199. https://doi.org/10.1111/his.13228

37. Yantiss R.K. Eosinophils in the GI tract: how many is too many and what do they mean? Mod. Pathol. 2015; 28: 7-21. https://doi.org/10.1038/modpathol.2014.132

38. Silva J., Canão P., Espinheira M.C., Trindade E., Carneiro F., Dias J.A. Eosinophils in the gastrointestinal tract: how much is normal? Virchows Arch. 2018; 473 (3): 313-320. https://doi.org/10.1007/s00428-018-2405-2

39. Zhang L., Chandan V.S., Wu T.T. Surgical Pathology of Non-neoplastic Gastrointestinal Diseases. Springer International Publishing; 2019: 572. https://doi.org/10.1007/978-3-030-15573-5

40. Chan K.H., Lim S.L., Damati A., Maruboyina S.P., Bondili L., Abu Hanoud A., Slim J. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) and ischemic colitis: An under-recognized complication. Am. J. Emerg. Med. 2020; 38 (12): 2758.e1-2758.e4. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2020.05.072

41. Almeida Vargas A., Valentí V., Sánchez Justicia C., Martínez Regueira F., Martí Cruchaga P., Luján Colás J., Aliseda Jover D., Esteban Gordillo S., Cienfuegos J.A., Rotellar Sastre F. Severe colon ischemia in patients with severe coronavirus-19 (COVID-19). Rev. Esp. Enferm. Dig. 2020; 112 (10): 784-787. https://doi.org/10.17235/reed.2020.7329/2020

42. Singh B., Mechineni A., Kaur P., Ajdir N., Maroules M., Shamoon F., Bikkina M. Acute Intestinal Ischemia in a Patient with COVID-19 Infection. Korean J. Gastroenterol. 2020; 76 (3): 164-166. https://doi.org/10.4166/kjg.2020.76.3.164

43. Paul T., Joy A.R., Alsoub H.A.R.S., Parambil J.V. Case Report: Ischemic Colitis in Severe COVID-19 Pneumonia: An Unforeseen Gastrointestinal Complication. Am. J. Trop. Med. Hyg. 2021; 104 (1): 63-65. https://doi.org/10.4269/ajtmh.20-1262

44. González Lázaro P., Lomas Meneses A., Del Val Zaballos F., Morandeira Rivas A. Ischemic colitis and short bowel disease due to choronavirus disease 2019 (COVID 19). Clin. Nutr. ESPEN. 2020; 40: 406- 407. https://doi.org/10.1016/j.clnesp.2020.08.009

45. A Beccara L., Pacioni C., Ponton S., Francavilla S., Cuzzoli A. Arterial Mesenteric Thrombosis as a Complication of SARS-CoV-2 Infection. Eur. J. Case. Rep. Intern. Med. 2020; 7 (5): 001690. https://doi.org/10.12890/2020_001690

46. Wood B.J., Kumar P.N., Cooper C., Silverman P.M., Zeman R.K. Pneumatosis intestinalis in adults with AIDS: clinical significance and imaging findings. AJR Am. J. Roentgenol. 1995; 165 (6): 1387- 1390. https://doi.org/10.2214/ajr.165.6.7484571

47. Wyatt S.H., Fishman E.K. The acute abdomen in individuals with AIDS. Radiol. Clin. North Am. 1994; 32 (5): 1023-1043.

48. Hasegawa T., Aomatsu K., Nakamura M., Aomatsu N., Aomatsu K. Cytomegalovirus colitis followed by ischemic colitis in a nonimmunocompromised adult: a case report. World J. Gastroenterol. 2015; 21 (12): 3750-3754. https://doi.org/10.3748/wjg.v21.i12.3750

49. Tsimperidis A.G., Kapsoritakis A.N., Linardou I.A. The role of hypercoagulability in ischemic colitis. Scand J. Gastroenterol. 2015; 50 (7): 848-855. https://doi.org/10.3109/00365521.2015.1010568

50. Spiezia L., Boscolo A., Poletto F., Cerruti L., Tiberio I., Campello E., Navalesi P., Simioni P. COVID-19-Related Severe Hypercoagulability in Patients Admitted to Intensive Care Unit for Acute Respiratory Failure. Thromb Haemost. 2020; 120 (6): 998-1000. https://doi.org/10.1055/s-0040-1710018

51. Sun M.Y., Maykel J.A. Ischemic colitis. Clin. Colon. Rectal. Surg. 2007; 20 (1): 5-12. https://doi.org/10.1055/s-2007-970194

52. Xiao F., Tang M., Zheng X., Liu Y., Li X., Shan H. Evidence for Gastrointestinal Infection of SARSCoV- 2. Gastroenterology. 2020; 158 (6): 1831-1833. e3. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2020.02.055

53. Escher R., Breakey N., Lämmle B. Severe COVID-19 infection associated with endothelial activation. Thromb Res. 2020; 190: 62. https://doi.org/10.1016/j.thromres.2020.04.014

54. Brandt L.J., Feuerstadt P., Longstreth G.F., Boley S.J.; American College of Gastroenterology. ACG clinical guideline: epidemiology, risk factors, patterns of presentation, diagnosis, and management of colon ischemia (CI). Am. J. Gastroenterol. 2015; 110 (1): 18-44; quiz 45. https://doi.org/10.1038/ajg.2014.395

55. Noris M., Benigni A., Remuzzi G. The case of complement activation in COVID-19 multiorgan impact. Kidney Int. 2020; 98 (2): 314-322. https://doi.org/10.1016/j.kint.2020.05.013

56. Roncati L., Ligabue G., Fabbiani L., Malagoli C., Gallo G., Lusenti B., Nasillo V., Manenti A., Maiorana A. Type 3 hypersensitivity in COVID-19 vasculitis. Clin. Immunol. 2020; 217: 108487. https://doi.org/10.1016/j.clim.2020.108487

57. Kichloo A., Aljadah M., Albosta M., Wani F., Singh J., Solanki S. COVID-19 and Acute Lupus Pneumonitis: Diagnostic and Treatment Dilemma. J. Investig. Med. High Impact Case Rep. 2020; 8: 2324709620933438. https://doi.org/10.1177/2324709620933438

58. Mantovani Cardoso E., Hundal J., Feterman D., Magaldi J. Concomitant new diagnosis of systemic lupus erythematosus and COVID-19 with possible antiphospholipid syndrome. Just a coincidence? A case report and review of intertwining pathophysiology. Clin. Rheumatol. 2020; 39 (9): 2811- 2815. https://doi.org/10.1007/s10067-020-05310-1

59. Viner R.M., Whittaker E. Kawasaki-like disease: emerging complication during the COVID-19 pandemic. Lancet. 2020; 395 (10239): 1741-1743. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31129-6

60. Carfì A., Bernabei R., Landi F.; Gemelli Against COVID-19 Post-Acute Care Study Group. Persistent Symptoms in Patients After Acute COVID-19. JAMA. 2020; 324 (6): 603-605. https://doi.org/10.1001/jama.2020.12603

61. Galeotti C., Bayry J. Autoimmune and inflammatory diseases following COVID-19. Nat. Rev. Rheumatol. 2020; 16 (8): 413-414. https://doi.org/10.1038/s41584-020-0448-7

62. Panaccione R., Löfberg R., Rutgeerts P., Sandborn W.J., Schreiber S., Berg S., Maa J.F., Petersson J., Robinson A.M., Colombel J.F. Efficacy and Safety of Adalimumab by Disease Duration: Analysis of Pooled Data From Crohn‘s Disease Studies. J. Crohns Colitis. 2019; 13 (6): 725-734. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjy223

63. Macdonald T.T., Monteleone G. Immunity, inflammation, and allergy in the gut. Science. 2005; 307 (5717): 1920-1925. https://doi.org/10.1126/science.1106442

64. Garg M., Royce S.G., Tikellis C., Shallue C., Batu D., Velkoska E., Burrell L.M., Patel S.K., Beswick L., Jackson A., Britto K., Lukies M., Sluka P., Wardan H., Hirokawa Y., Tan C.W., Faux M., Burgess A.W., Hosking P., Monagle S., Thomas M., Gibson P.R., Lubel J. Imbalance of the renin-angiotensin system may contribute to inflammation and fibrosis in IBD: a novel therapeutic target? Gut. 2020; 69 (5): 841-851. https://doi.org/10.1136/gutjnl-2019-318512

65. Jablaoui A., Kriaa A., Mkaouar H., Akermi N., Soussou S., Wysocka M., Wołoszyn D., Amouri A., Gargouri A., Maguin E., Lesner A., Rhimi M. Fecal Serine Protease Profiling in Inflammatory Bowel Diseases. Front Cell Infect. Microbiol. 2020; 10: 21. https://doi.org/10.3389/fcimb.2020.00021