Тау кен өндірісіндегі жұмысшылардың өмір сүру сапасын SF-36 сауалнамасы арқылы бағалау

Зерттеу мақсаты. «Қостанай минералы» АҚ өндірісіндегі жұмысшылардың өмір сүру сапасын бағалау.

Материалдары және әдістер. 2024 жылғы қараша–желтоқсан айларында «Костанай минералдары» АҚ өндірісіндегі 737 жұмысшының өмір сүру сапасы халықаралық стандарты SF-36 сауалнамасы арқылы бағаланды. Өмір сүру сапасы 8 негізгі шкала бойынша өлшеніп, әйелдер мен ерлер арасындағы айырмашылықтар Манн – Уитни U-тестімен талданды (p < 0,05). Алынған нәтижелер жұмысшылардың физикалық және психологиялық әл-ауқатының деңгейін сипаттап, статистикалық өңдеу STATA бағдарламалық қамтамасыз етуімен жүргізілді.

Нәтижелер және талқылау. Зерттеу барысында 737 жұмысшының өмір сүру сапасы SF-36 сауалнамасы арқылы бағаланды, орташа жас – 41,3±9,9 жас, орташа еңбек өтілі – 11±10,1 жыл. Өмір сапасы көрсеткіштері көбінесе ортадан жоғары болды, ең жоғары бағалар физикалық қызмет, рөлдік эмоционалдық және әлеуметтік қызмет шкалалары бойынша тіркелді, ал «жалпы денсаулық» және «өмірлік белсенділік» критерийлері орта деңгейде болды. Жыныс бойынша салыстырмалы талдау әйелдерде физикалық және психологиялық әл-ауқат көрсеткіштерінің ерлерге қарағанда төмен екенін көрсетті.

Қорытынды. Респонденттердің көпшілігі өз өмір сапасын орташа деңгейден жоғары деп бағалаған. Әйелдер мен ерлер арасында жалпы денсаулық ұқсас болғанымен, ерлердің интегралды өмір сапасы жоғары екендігі анықталды. SF-36 шкалалары бойынша өмір сапасының мәндері 49,6 – 86,0 балл аралығында болып, психофизиологиялық және эмоционалдық жағдайдың салыстырмалы түрде қолайлы екенін көрсетті.

1. Гедулянов М.Т. Изучение влияния факторов окружающей среды на здоровье человека и качество жизни. Ученые записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и социальные науки. 2017; 3 (76): 194-199.

2. Еремян З.А., Щелкова О.Ю. История становления и развития концепции качества жизни в медицине. Психология. Психофизиология. 2022; 1 (15): 37-49. https://doi.org/10.14529/jpps220104

3. Имашева Б.С. Качество жизни – залог здоровья. Экологические проблемы современности. Пенза; 2015: 39-41.

4. Лещенко Я.А. Проблемы оценки качества жизни на популяционном уровне. Acta Biomedica Scientifica. 2013; 3: 144-148.

5. Погонышева И.А., Алышева А.В. Качество жизни работников нефтедобывающей отрасли. Перспективы науки. 2016; 4 (79): 30-33.

6. Соломонов М.П., Турантаев С., Шпакова Р. Методика интегральной оценки качества жизни в регионе. Право и управление. XXI век. 2019; 4: 52-60. https://doi.org/10.24833/2073-8420-2018-4-49-52-60

7. Титова Е.Я., Голубь С.А. Современные проблемы охраны здоровья сотрудников крупного промышленного предприятия, работающих в условиях профессиональных вредностей. Анализ риска здоровью. 2017; 8: 83-90. https://doi.org/10.21668/health.risk/2017.4.09

8. Alolayyan M.N., Alyahya M., Momani S. The relationship between the perceived risk of infection at the workplace and quality of work life (QoWL): Healthcare workers’ perspectives. J. Infect. Prev. 2023; 24 (6): 237-243. https://doi.org/10.1177/17571774231207769