Ақмола облысындағы жедел холецистит: ретроспективті эпидемиологиялық талдау

Зерттеу мақсаты. 2009 – 2022 жылдар аралығында Ақмола облысындағы жедел холециститпен сырқаттанушылықтың үрдістерін талдау.

Материалдар мен әдістер. Зерттеу Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің деректеріне сүйене отырып, Халықаралық аурулар жіктемесінің 10-шы қайта қаралуындағы К81 коды бойынша жүргізілген ретроспективті талдау нәтижелеріне негізделді. Сырқаттанушылық динамикасын бағалау үшін денсаулық сақтау статистикасының әдістері мен уақыттық қатарларды талдау тәсілдері қолданылды.

Нәтижелер және талқылау. 2009–2022 жылдар аралығында Ақмола облысында жедел холецистит диагнозымен 12 538 науқас ауруханаға жатқызылды. Стационарлық сырқаттанушылық деңгейі 100 000 тұрғынға шаққанда 136,3±4,3 жағдайдан 106,7±3,8 жағдайға дейін төмендеді (p < 0,001). Хирургиялық ем алған науқастар үлесі 36,7%-дан 53,8%-ға дейін өсті. Операция жасалғандар арасындағы өлім-жітім 2,2%-дан 0,2%-ға дейін төмендеді. Кеш госпитализация көрсеткіші 68,9-дан 36,9 жағдайға дейін азайды (100 000 тұрғынға), бұл ерте жүгінудің артқанын көрсетеді..

Қорытындылар. Зерттеу Ақмола облысында жедел холециститті емдеуге арналған медициналық тәсілдерді жетілдіру қажеттілігін көрсетеді. Алынған нәтижелер ерте диагностика мен уақтылы ауруханаға жатқызудың асқынуларды азайтудағы шешуші маңыздылығын дәлелдейді. Қазіргі уақытта қолданыстағы емдеу тәсілдерін қайта қарап, тиімдірек клиникалық хаттамаларды әзірлеу үшін қосымша зерттеулер жүргізу қажеттілігі туындап отыр.

1. Гланц С. Медико-биологическая статистика. М.: Практика; 1998: 459.

2. Мерков А.М., Поляков Л.Е. Санитарная статистика. Л.: Медицина; 1974: 384.

3. Campanile F.C., Podda M., Arezzo A., et al. Acute cholecystitis during COVID-19 pandemic: a multisocietary position statement. World J. Emerg. Surg. 2020; 15 (1): 38. https://doi.org/10.1186/s13017-020-00317-0

4. CHOLECOVID Collaborative. Global overview of the management of acute cholecystitis during the COVID-19 pandemic (CHOLECOVID study). BJS Open. 2022; 6 (3): 052. https://doi.org/10.1093/bjsopen/zrac052

5. Coccolini F., Solaini L., Binda C. Laparoscopic Cholecystectomy in Acute Cholecystitis: Refining the Best Surgical Timing Through Network Meta-Analysis of Randomized Trials. Surg. Laparosc. Endosc. Percutan Tech. 2022; 32 (6): 755- 763. https://doi.org/10.1097/SLE.0000000000001103

6. de Mestral C., Rotstein O.D., Laupacis A. A population-based analysis of the clinical course of 10,304 patients with acute cholecystitis, discharged without cholecystectomy. J. Trauma Acute Care Surg. 2013; 74 (1): 26-31. https://doi.org/10.1097/TA.0b013e3182788e4d

7. Gallaher J.R., Charles A. Acute Cholecystitis: A Review. JAMA. 2022; 327 (10): 965-975. https://doi.org/10.1001/jama.2022.2350

8. Gutt C.N., Encke J., Köninger J., et al. Acute cholecystitis: early versus delayed cholecystectomy, a multicenter randomized trial (ACDC study, NCT00447304). Ann. Surg. 2013; 258 (3): 385-393. https://doi.org/10.1097/SLA.0b013e3182a1599b

9. Igissinov N.S., Kozhakhmetov S.K., Turebayev D.T., et al. Trends of gallstone disease inciden-ce in Kazakhstan. Meditsina. 2019; 4 (202): 2-7. https://doi.org/10.31082/1728-452X-2019-202-4-2-7

10. Jones M.W., Genova R., O'Rourke M.C. Acute Cholecystitis. StatPearls. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459171/

11. Kim S.B., Gu M.G., Kim K.H., Kim T.N. Long-term outcomes of acute acalculous cholecystitis treated by non-surgical management. Medicine (Baltimore). 2020; 99 (7): e19057. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000019057

12. Kimura Y., Takada T., Kawarada Y. Definitions, pathophysiology, and epidemiology of acute cholangitis and cholecystitis: Tokyo Guidelines. J. Hepatobiliary Pancreat. Surg. 2007; 14 (1): 15-26. https://doi.org/10.1007/s00534-006-1152-y

13. Knab L.M., Boller A.M., Mahvi D.M. Cholecystitis. Surg. Clin. North Am. 2014; 94 (2): 455- 470. https://doi.org/10.1016/j.suc.2014.01.005

14. Mencarini L., Vestito A., Zagari R.M., Montagnani M. The Diagnosis and Treatment of Acute Cholecystitis: A Comprehensive Narrative Review for a Practical Approach. J. Clin. Med. 2024; 13 (9): 2695. https://doi.org/10.3390/jcm13092695

15. Okamoto K., Suzuki K., Takada T., et al. Tokyo Guidelines 2018: flowchart for the management of acute cholecystitis. J. Hepatobiliary Pancreat Sci. 2018; 25 (1): 55-72. https://doi.org/10.1002/jhbp.516

16. Shaffer E.A. Gallstone disease: Epidemiology of gallbladder stone disease. Best Pract. Res. Clin. Gastroenterol. 2006; 20 (6): 981-996. https://doi.org/10.1016/j.bpg.2006.05.004

17. WMA Declaration of Helsinki, 2013. Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects. https://www.wma.net/

18. Yamashita Y., Takada T., Kawarada Y. Surgical treatment of patients with acute cholecystitis: Tokyo Guidelines. J. Hepatobiliary Pancreat. Surg. 2007; 14 (1): 91-97. https://doi.org/10.1007/s00534-006-1161-x

19. Yokoe M., Hata J., Takada T. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitis (with videos). J. Hepatobiliary Pancreat. Sci. 2018; 25 (1): 41-54. https://doi.org/10.1002/jhbp.515