Dasiphora parvifolia дәрілік өсімдік шикізатының технологиялық және фармакопеялық көрсеткіштерін зерттеу

Бұл зерттеуде экстракция процесінің тиімділігін арттыруға, сондай-ақ алынатын биологиялық белсенді заттардың сапасын алдын ала болжау және оларды стандарттау мүмкіндігін негіздеуге бағытталған кешенді зерттеулер жүргізілді. Осы мақсатта Dasiphora parvifolia дәрілік өсімдік шикізатының өңдеу кезінде маңызды рөл атқаратын технологиялық параметрлері егжей-тегжейлі зерттелді. Атап айтқанда, шикізаттың меншіктік салмағы, көлемдік салмағы, себілу салмағы, кеуектілігі, экстракциялық қабаттың бос көлемі, сондай-ақ экстрагентті сіңіру коэффициенті анықталып, олардың экстракция процесіне әсері бағаланды.

Сонымен қатар, зерттеу барысында өсімдік шикізатының бірқатар фармакопеялық сапа көрсеткіштері анықталды. Оларға экстрактивті заттар мөлшері, кептіргендегі масса шығыны, жалпы күл мөлшері және 10% тұз қышқылында ерімейтін күл жатады. Аталған көрсеткіштер дәрілік өсімдік шикізатының сапасын бағалауда және оны әрі қарай фармацевтикалық өңдеуге жарамдылығын анықтауда маңызды мәнге ие.

Технологиялық және фармакопеялық сипаттамалар бойынша алынған эксперименттік деректердің жиынтығы биологиялық белсенді заттарды алудың оңтайлы экстракциялау әдісін ғылыми тұрғыда болжауға, сондай-ақ алынған өнімнің экстракт ретіндегі сапасын стандарттауға мүмкіндік береді.

Зерттеу нәтижелері Dasiphora parvifolia өсімдігі негізіндегі экстрактарды өнеркәсіптік деңгейде өндіру технологиясын әзірлеуде, сондай-ақ нормативтік-техникалық құжаттарды, соның ішінде технологиялық регламент пен сапа спецификациясын дайындауда практикалық тұрғыдан қолданылатын болады.

1. Андышева Е.В., Храмова Е.П. Фенольные соединения Dasiphora davurica в зависимости от фазы развития. Химия растительного сырья. 2022; 3: 119-125.

2. Шидло Е.В., Шалдаева Т.М., Храмова Е.П. Фенольные соединения и антиоксидантная активность растений Dasiphora fruticosa из природных популяций российского Дальнего Востока. Химия растительного сырья. 2025; 2: 147-158. https://doi.org/10.14258/jcprm.20250214801

3. Требухов А.В., Дворникова Л.Г., Горячева М.В., Малолеткина Т.С. Химический состав и перспективы применения в медицинской практике побегов курильского чая (Pentaphylloides fruticosa (L.) O. Schwarz): обзор. Ведомости Научного центра экспертизы средств медицинского применения. Регуляторные исследования и экспертиза лекарственных средств. 2024; 14 (2): 159-170. https://doi.org/10.30895/1991-2919-2024-14-2-159-170

4. Эседова А., Казанцев В., Жумагазина Ж., Исламхан М., Мамаева А. Фармакогностический анализ сырья Dasiphora parvifolia (Rosaceae). Fundamental and Experimental Biology; 2025: 11730 (1): 122-127. https://doi.org/10.31489/2025bmg1/122-127

5. Амантаева М.Е., Кожанова К.К., Медешова А.Т. Тажиева А.Д., Елекен Г.К., Жандабаева М.А., Саметдинова С.Х. Изучение технологических параметров и числовых показателей качества сырья Eryngium karatavicum Iljin. Фармация Казахстана. 2023; 5: 400-406. https://doi.org/10.53511/PHARMKAZ.2023.98.27.052

6. Государственная фармакопея Республики Казахстан. Т. 1. Алматы: Издательский дом «Жибек жолы»; 2008: 567.